Судии мураккаб чист ва он чӣ гуна кор мекунад

Фоизи мураккабро аксар вақт қувваи асосӣ дар сармоягузорӣ меноманд. Гуфта мешавад, ки он мураккаб аст, аммо дар асл ғоя содда аст: даромад на танҳо аз ҳисоби маблағгузории шумо, балки аз ҳосили он низ ба даст меояд. Биёед бо мисол фаҳмонем.

Тафовут байни фоизи содда ва мураккаб – дар чист?

Бо фоизи содда даромад танҳо аз маблағи аввалӣ ҳисоб мешавад. Бо фоизи мураккаб, фоизҳо ба маблағе, ки аллакай ҷамъ шудааст, низ ҳисоб мешаванд. Яъне, он чизе ки ба даст омадааст, на бароварда мешавад, балки минбаъд низ кор мекунад ва худи ҳамон низ даромад меорад.

Мисоле барои нишон додан

Биёед тасаввур кунем, ки шумо 1000 долларро дар як сол бо фоизи шартии 10% сармоягузорӣ мекунед. Пас аз як сол он 1100 мешавад. Дар соли дуввум фоизи 10% аллакай аз 1100 ҳисоб мешавад — мерасад ба 1210, на 1200. Аввалан фарқият сатҳӣ менамояд, аммо бо солҳо он мисли гулулаи барфӣ меафзояд. Ин ҳисоботи нишондиҳӣ аст бо рақамҳои округшуда, на ваъдаи даромади мушаххас.

Чаро вақт аз маблағ бештар аҳамият пайдо мекунад

Фоизи мураккаб дар муддати тӯлонӣ кушода мешавад. Ҳар қадаре ки пулҳо кор кунанд, он қадар таъсир бештар мегардад — аз ин рӯ, касе, ки бо маблағи хурд оддӣ сар кард, аксар вақт онеро пеш мебарад, ки баъдтар бо маблағи бештар сармоягузорӣ намуд. Манбаи асосӣ дар ин ҷо на андозаи сармоя, балки вақт аст.

Чӣ тавр он дар сармоягузорӣ кор мекунад

Дар саҳмияҳо фоизи мураккаб тавассути реинвеститсия шомил мешавад: дивидендҳои ба дастомадаро сарф намекунед, балки бар онҳо коғазҳои нави қиматнок мехаред. Онҳо низ, ба навбати худ, дивидендҳо меоранд. Ҳамин тавр, сармоя худи худро зиёд мекунад.

Аз куҷо оғоз кардан мумкин аст

Барои оғоз кардани ин механизм, дастрасӣ ба биржа ва мунтазамӣ лозим аст. Шумо метавонед тавассути барномаи «Биржаи Брокер» - шахси дорои иҷозат аз Вазорати молияи Тоҷикистон ва дастрасӣ ба бозори ИМА, суратҳисоб кушода ва саҳмияҳои дивиденддор ва ETF-ҳоро онлайн харидорӣ кунед. Муҳимтар аз ҳама, оғоз кардан аст: ҳатто маблағгузориҳои хурд, аммо мунтазам, бо гузашти вақт барои шумо кор мекунанд.

Мавод бо мақсади шиносшавӣ пешниҳод шуда, тавсияи инфиродии сармоягузорӣ нест. Даромади сармоягузорӣ кафолат дода намешавад, натиҷаҳои гузашта ояндаро муайян намекунанд.